فعالان حقوق زن: فرمان طالبان در باره حقوق زنان برای جلب توجه جامعهٔ جهانی است
به تازگی هبتالله آخندزاده، رهبر طالبان در مورد «حقوق زنان» فرمانی صادر کرده است. شماری از زنان، فرمان صادر شده را برای رعایت حقوق زنان بسنده نمیدانند.
فرمانی که از سوی طالبان صادر شده شش ماده دارد و بیشتر به مسایل حقوق ازدواج، خانواده و میراث زن تمرکز دارد و در برخی موارد سنتهای ناپسند فرهنگی را نکوهش کرده است.
در فرمان رهبر طالبان در مورد آموزش، کار و منع آزار و خشونت علیه زنان که جزو خواستههای اساسی جامعه جهانی برای به رسمیت شناخته شدن دولت طالبان است، ذکر نشده و این موضوع نگرانی شماری از فعالان حقوق زن برانگیخته است.
فرشته یعقوبی، فعال حقوق زن میگوید در این فرمان به حق کار و تحصیل اشارهای نشده و این نشاندهنده بیتوجهی طالبان به مسئله آموزش زنان است.
او میافزاید: «حقوق زنان فراتر از این فرمان است و طالبان نباید تنها به همین فرمان اتکا کنند.»
در ماه اول این فرمان آمده که «رضایت دختران بالغ در اثنای نکاح ضروری است (البته، نکاح با کفو (هم مثل) باشد و خطر فتنه و فساد هم دران نباشد). هیچکسی کدام زن را به جبر و اکراه به نکاح مجبور نمیتواند.»
همچنان در ماده دوم گفته شده که «زن مال نیست، بلکه انسان آزاد و اصیل است و هیچکسی آن را در بدل صلح (بد) داده نمیتواند.»
در ماده سوم آمده که «پس از وفات شوهر، هرگاه عدت شرعی (چهار ماه و ده روز و یا وضع حمل) سپری شود، زن بیوه را نه برادر شوهر به زور به نکاح گرفته میتواند و نه کسی دیگری. زن بیوه در مورد نکاح و تعیین سرنوشت خود صاحب اختیار است (البته که اصل کفو (هم مثل) و جلوگیری از فتنه و فساد در نظر گرفته شده باشد).»
ماده چهارم نیز تاکید کرده که «گرفتن مهر از شوهر نو حق شرعی زن بیوه است.»
برخی از زنان به این باور اند که طالبان با صدور این فرمان میخواهند توجه جامعهی جهانی را جلب کنند.
استوری کریمی روزنامهنگار میگوید که در این فرمان حقوق اساسی زنان جای ندارد.
«تنها دغدغه و حقوق اساسی زنان ازدواج نیست که در این فرمان به آن تاکید شده. زنان امروزی خواستهها و حقوقی فراتر از این فرمان دارند.»
ماده پنجم این فرمان گفته که «زن در مال شوهر متوفی، اولاد، پدر و دیگر اقارب به طور فرضیت و عصبیت حق میراث و سهم ثابت دارد و هیچکسی وی را از حق اش محروم کرده نمیتواند.»
همچنلن در ماده ششم گفته شده «کسی که چند زن دارد، مکلف است حقوق همه زنان را مطابق حکم شرعی بدهد و در بینشان عدل قائم کند.»
شماری از زنان به این باور اند که فرمان صادر شده برابر به معیارهای زندگی زنان امروزی نیست.
هما همت، آموزگار میگوید که هر ماده این فرمان به اما و اگر بسته است و حقوق اندکی برای زنان در فرمان در نظر گرفته شده است.
این فرمان رهبر طالبان در حالی صادر میشود که از زمان تسلط طالبان بر افغانستان اکثریت دختران بالاتر از صنف ششم اجازه رفتن به مکتب را تا حالا ندارند و بسیاری زنان کار و درآمد خود را از دست دادهاند.
گزارشگر: فاطمه غلامی (جعفری)